სტივენ ჰოკინგი: თამაშობს თუ არა ღმერთი კამათლებით?

ჩრდილოეთის ციალი


ეს ლექცია ეხება შემდეგ საკითხს – შეგვიძლია მომავლის წინასწარმეტყველება თუ ის თვითნებური და შემთხვევითია? უძველეს დროში სამყარო საკმაოდ თვითნებური ჩანდა. ისეთი კატასტროფები, როგორიცაა წყალდიდობები და დაავადებები, ყველანაირი გაფრთხილების თუ დაკვირვებადი მიზეზის გარეშე ხდებოდა. პრიმიტიულმა ხალხმა ეს ბუნებრივი მოვლენები დაუკავშირა უცნაური და ახირებული ღმერთებისა და ქალღმერთების პანთეონს. არ არსებობდა რაიმე გზა მათი მოქმედების წინასწარ ამოსაცნობად, ამიტომ ერთადერთი იმედი იყო მათთვის საჩუქრების მიძღვნა ან რაიმე ქმედებით გულის მოლბობა. ბევრი ადამიანი დღესაც ანალოგიურად იქცევა და ასე ცდილობს წარმატების მოპოვებას. მაგალითად, მზად არიან რაღაც გააკეთონ იმისთვის, რომ გამოცდაში უმაღლესი ქულა მიიღონ ან მართვის მოწმობა ჩააბარონ.

თუმცა ადამიანებმა თანდათანობით გარკვეული წესრიგი შენიშნეს ბუნების ქცევებში. ეს წესრიგი ყველაზე ცხადად ჩანდა ცაზე ციური სხეულების მოძრაობაში. შესაბამისად, პირველი მეცნიერება იყო ასტრონომია. 300-ზე მეტი წლის წინ ნიუტონმა მას მყარი მათემატიკური საფუძველი შეუქმნა, მისი გრავიტაციის თეორიას დღემდე ვიყენებთ თითქმის ყველა ციური სხეულის მოძრაობის წინასწარმეტყველებისთვის. ასტრონომიის შემდეგ გაირკვა, რომ სხვა ბუნებრივი მოვლენებიც ემორჩილებოდნენ განსაზღვრულ მეცნიერულ კანონებს. ამან წარმოშვა მეცნიერული დეტერმინიზმის იდეა…

View original post 2,624 more words

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s